Autor: Wojciech Pabjaniak · opublikowano · zaktualizowano
Kupon to odsetki, które emitent obligacji wypłaca jej posiadaczowi w ustalonych terminach, liczone od wartości nominalnej. Wysokość kuponu wynika z warunków emisji: może być stała przez cały okres życia obligacji albo zmienna, liczona jako stawka bazowa (najczęściej WIBOR) powiększona o marżę emitenta. Na polskim rynku obligacji korporacyjnych przeważają kupony zmienne wypłacane co kwartał lub co pół roku, a w obligacjach skarbowych dla oszczędzających częściej spotkasz oprocentowanie stałe albo powiązane z inflacją. Nazwa pochodzi z czasów papierowych obligacji, gdy do dokumentu dołączano odcinki (kupony), które obligatariusz odcinał i przedstawiał do zapłaty. Dziś obligacje są zdematerializowane, a kupon trafia automatycznie na rachunek maklerski w dniu płatności.
W skrócie
- Kupon zmienny = stawka bazowa + marża, np. WIBOR 3M 3,88% + marża 2,90 p.p. = 6,78% w skali roku.
- Kupon płacony co kwartał to w przybliżeniu jedna czwarta stawki rocznej, a od odsetek pobierany jest podatek 19%.
- Pierwszy kupon obligacji zmiennej nie mówi, ile przyniesie ona do wykupu, bo WIBOR ustalany jest na nowo przed każdym okresem odsetkowym.
Jak policzyć kupon: przykład z nowej emisji
Sprawdźmy to na prawdziwych warunkach. W październiku 2026 r. trwają zapisy na obligacje BEST serii AF4. Według komunikatu spółki opublikowanego na GPW oprocentowanie jest zmienne: WIBOR 3M plus marża ustalona w przedziale od 2,90 p.p. do 3,10 p.p., a ostateczną marżę emitent poda po zakończeniu zapisów. Stawka WIBOR 3M z fixingu 15 października 2026 r. wynosiła 3,88% (GPW Benchmark, odczyt za Bankier.pl). Gdyby kupon ustalano tego dnia, wyniósłby od 6,78% przy dolnej marży do 6,98% przy górnej. Prawdziwy kupon pierwszego okresu zależy jednak od WIBOR z dnia wskazanego w warunkach emisji, więc nasze liczby pokazują mechanizm, a nie wysokość przyszłej wypłaty.
Teraz zamień stawkę procentową na złotówki. Przyjmij obligację o wartości nominalnej tysiąca złotych i kupon 6,78% w skali roku. Rocznie daje to 67,80 zł odsetek przed podatkiem, a przy wypłacie co kwartał jeden kupon to w uproszczeniu 16,95 zł. Od tej kwoty dom maklerski pobierze zryczałtowany podatek 19%, który wynika z art. 30a ust. 1 (punkt 2) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli 3,22 zł. Na rachunek trafi więc 13,73 zł. Po podatku roczna stopa kuponu spada z 6,78% do około 5,49%. Uproszczenie polega na tym, że w praktyce emitenci liczą odsetki według liczby dni w okresie odsetkowym, więc kupony z kolejnych kwartałów różnią się zwykle o kilka groszy.
Kupon stały liczy się prościej, bo stawka jest znana od dnia emisji do wykupu. Emitent nie dodaje marży do żadnego wskaźnika, tylko podaje jedną liczbę, na przykład w liście emisyjnym lub w ostatecznych warunkach emisji. Ten rodzaj kuponu spotkasz w obligacjach skarbowych o stałym oprocentowaniu i w części emisji dużych spółek. Dla obligatariusza oznacza to przewidywalne przepływy pieniężne, ale też ryzyko, że przy wzroście stóp procentowych cena takiej obligacji na Catalyst spadnie, bo nowe emisje zaoferują wyższe odsetki.
Gdzie zobaczysz kupon w praktyce
Najprościej znaleźć kupon na karcie serii na Catalyst albo w tabeli na naszej stronie z oprocentowaniem obligacji korporacyjnych. Przy obligacjach zmiennych zobaczysz tam dwie wartości: stawkę bazową z marżą oraz kupon bieżący, czyli stawkę ustaloną na trwający okres odsetkowy. Te dwie liczby mówią co innego. Marża jest stała przez całe życie serii i odzwierciedla ryzyko emitenta w chwili emisji, a kupon bieżący zmienia się razem z WIBOR. Gdy porównujesz dwie serie, sama wysokość kuponu bieżącego może więc wprowadzić w błąd, jeżeli jedna z nich ustaliła stawkę kilka miesięcy wcześniej, przy innym poziomie WIBOR.
Drugie miejsce to cena obligacji na Catalyst. Kupujący obligację między terminami płatności dopłaca sprzedającemu odsetki narosłe od początku okresu odsetkowego, bo cały kupon w dniu płatności otrzyma nowy właściciel. Cena w notowaniach jest podawana jako procent wartości nominalnej, bez tych odsetek, a dom maklerski dolicza je osobno w potwierdzeniu transakcji. Dlatego kwota zapłacona za obligację jest zwykle wyższa niż wynikałoby z samego kursu. Kupon nie jest też tym samym co rentowność: rentowność do wykupu uwzględnia jeszcze cenę zakupu, czas do wykupu i to, że obligację kupujesz powyżej lub poniżej nominału.
Trzecia rzecz to wiarygodność wypłaty. Kupon jest zobowiązaniem emitenta, a nie gwarancją państwa ani banku, więc jego wysokość mówi też coś o ryzyku. Wyższa marża zwykle oznacza, że inwestorzy oczekują wyższej zapłaty za ryzyko niewypłacalności emitenta. Brak zapłaty kuponu w terminie jest w warunkach emisji przypadkiem naruszenia, który pozwala obligatariuszom żądać wcześniejszego wykupu. Nasza ocena: kupon zmienny chroni obligatariusza przed wzrostem stóp, ale przenosi na niego ryzyko ich spadku, więc wysokość pierwszego kuponu nie mówi, ile obligacja przyniesie do wykupu.
Zobacz też
Kupon łączy się z kilkoma innymi hasłami ze słownika. Marża to stała część kuponu zmiennego, ustalana przy emisji i zależna od oceny ryzyka emitenta. WIBOR to stawka bazowa, od której liczy się większość kuponów zmiennych w Polsce, a jego następcą ma być wskaźnik WIRON. Rentowność do wykupu pokazuje stopę zwrotu z uwzględnieniem ceny zakupu, a nie tylko odsetek. Podatek Belki obniża każdą wypłatę kuponu, chyba że obligacje są na koncie IKE lub IKZE, gdzie obowiązują osobne zasady opisane w poradniku o podatkach od obligacji korporacyjnych. Odsetki narosłe wyjaśniają, dlaczego przy zakupie na Catalyst płacisz więcej niż wynika z kursu.
Rodzaje obligacji skarbowych i sposób ich oprocentowania opisujemy w przewodniku po obligacjach skarbowych.
Źródła
- BEST S.A., komunikat o ofercie obligacji serii AF4 (GPW), publikacja 14.10.2026, odczyt 22.10.2026.
- WIBOR 3M, fixing 15.10.2026 (GPW Benchmark, za Bankier.pl), odczyt 22.10.2026.
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592, art. 30a ust. 1.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.