Obligacje skarbowe a inflacja: jak naprawdę działa mechanizm indeksacji

„Obligacje indeksowane inflacją” brzmi jak produkt, który automatycznie nadąża za rosnącymi cenami. To prawda, ale tylko połowicznie – mechanizm ma jedną pułapkę, o którą potyka się większość osób kupujących COI czy EDO po raz pierwszy: pierwszy rok wcale nie jest indeksowany inflacją.

W skrócie:

  • Dlaczego pierwszy rok obligacji inflacyjnych ma stałą, a nie zmienną stawkę
  • Jak dokładnie liczy się oprocentowanie od drugiego roku – krok po kroku
  • Które obligacje w ogóle działają na tej zasadzie (COI, EDO, ROS, ROD)
  • Dlaczego to inna ochrona niż zwykła lokata, nawet przy tej samej nominalnej stawce

Seria: Obligacje skarbowe – artykuł 2 z 5


Pierwszy rok: stała stawka, jeszcze nie inflacja

Kupując COI (4 lata) albo EDO (10 lat), w pierwszym roku dostajesz z góry ustaloną, znaną stawkę – dziś odpowiednio 4,75% i 5,35%. To nie jest jeszcze indeksacja inflacyjna – to zachęta startowa, identyczna dla wszystkich kupujących w danym miesiącu, niezależna od tego, co zrobi inflacja w tym czasie.

Realny mechanizm indeksacji zaczyna działać dopiero od drugiego roku – i to jest moment, w którym te obligacje różnią się od wszystkiego innego w ofercie.

Jak liczy się oprocentowanie od drugiego roku

Od drugiego roku wzór jest prosty w teorii: inflacja z określonego 12-miesięcznego okresu + marża. W praktyce oznacza to:

  • Bierze się wskaźnik inflacji (CPI) z konkretnego, wcześniej ustalonego okresu referencyjnego
  • Dodaje się do niego stałą marżę, ustaloną w liście emisyjnym danej serii obligacji
  • Suma staje się oprocentowaniem na kolejny rok

Ważne zastrzeżenie: dokładna wysokość marży dla poszczególnych serii nie jest podawana w ogólnodostępnych materiałach edukacyjnych w formie jednej, stałej liczby – różni się między seriami i trzeba ją sprawdzić w liście emisyjnym konkretnej obligacji, którą kupujesz (dostępnym na obligacjeskarbowe.pl przy każdej serii). Nie zakładaj, że marża jest identyczna dla wszystkich roczników COI czy EDO.

Jak działa indeksacja inflacyjna obligacji EDO rok po roku - rok 1 stała stawka, rok 2-10 inflacja plus marża
Obligacja EDO (10 lat) – mechanizm indeksacji rok po roku

Przykład:

Załóżmy, że kupujesz obligację EDO za 100 zł. Pierwszy rok: 5,35% – dostajesz 5,35 zł, które (przy kapitalizacji rocznej) doliczają się do kapitału, więc na start drugiego roku Twój „nominał” do naliczania odsetek wynosi 105,35 zł. Jeśli w drugim roku inflacja z okresu referencyjnego wyniosłaby przykładowo 4%, a marża tej konkretnej serii 1,5 punktu procentowego – oprocentowanie drugiego roku wyniosłoby 5,5% od nowej, powiększonej podstawy. Mechanizm powtarza się co roku, więc odsetki nie tylko nadążają za inflacją, ale procent składany działa na Twoją korzyść przez cały 10-letni okres.

Dlaczego to inna ochrona niż lokata bankowa

Lokata ma stałą, znaną z góry stawkę na cały okres – jeśli inflacja przyspieszy w trakcie trwania lokaty, Twoje realne oprocentowanie (po odjęciu inflacji) spada, i nic na to nie poradzisz do końca okresu. Obligacja indeksowana inflacją dostosowuje się co roku – jeśli inflacja rośnie, Twoje oprocentowanie na kolejny rok też rośnie. To realna różnica w długim horyzoncie, szczególnie przy obligacjach 10-letnich jak EDO, gdzie trudno przewidzieć, co stanie się z cenami przez dekadę.

Obligacje rodzinne działają tak samo – ale z wyższym startem

ROS i ROD stosują dokładnie ten sam mechanizm indeksacji, tylko z wyższą stawką pierwszego roku (dziś 5,00% i 5,60%) – dostępną wyłącznie dla beneficjentów programu Rodzina 800+. Wszystko, co przeczytałeś powyżej o mechanizmie od drugiego roku, dotyczy ich identycznie. Szczegóły kwalifikacji i limitów zakupu – w osobnym artykule o obligacjach rodzinnych.


Co dalej?

Rozumiesz już mechanizm – teraz czas zestawić go z alternatywami. Sprawdź, czy obligacje indeksowane inflacją wygrywają z kontem oszczędnościowym, czy wróć do pełnego porównania wszystkich 8 rodzajów obligacji skarbowych, jeśli jeszcze się wahasz. Zaczynasz od zera? Wyjaśniamy tutaj, czym w ogóle jest obligacja skarbowa.


Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.

Źródła

Czy ten artykuł był pomocny?


Polityka prywatności
Czy wiesz, że? (dotknij, aby przeczytać)

W Warszawie pierwsze obligacje pojawiły się już w październiku 1826 roku - listy zastawne Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, notowane na warszawskiej Giełdzie Kupieckiej, otwartej 9 lat wcześniej.

Źródło: Maklerska.pl