Autor: Wojciech Pabjaniak · opublikowano · zaktualizowano
Obligacje skarbowe i korporacyjne różnią się przede wszystkim tym, kto odpowiada za spłatę, a wyższe oprocentowanie obligacji firm jest zapłatą właśnie za to ryzyko. Czteroletnie obligacje skarbowe COI1030 z października 2026 r. mają w pierwszym roku 4,75%, a potem inflację plus marżę 1,50%. Typowa seria korporacyjna na Catalyst ma oprocentowanie zmienne: WIBOR 3M plus marża emitenta, przy czym środkowa marża 109 takich serii w naszej bazie wynosi 4,25%. Przy WIBOR 3M równym 3,88% oprocentowanie wynosi 8,13% w skali roku. Poniżej liczymy oba rodzaje obligacji dla tej samej kwoty 10 000 zł na cztery lata i pokazujemy, jaką część kapitału musiałby utracić posiadacz obligacji firmy, żeby jej przewaga zniknęła.
W skrócie
- Po 4 latach 10 000 zł w COI przy inflacji 4,1% to 11 746 zł, a w serii korporacyjnej ze środkową marżą 12 634 zł.
- Przewaga obligacji firmy znika, gdy z kapitału przepadnie 8,9% przy marży środkowej i od 6,5% do 10,7% przy marżach z dolnej i górnej ćwiartki.
- Za obligacje skarbowe odpowiada Skarb Państwa, za korporacyjne wyłącznie emitent; żadnych z nich nie obejmuje gwarancja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.
Czym obligacje skarbowe różnią się od korporacyjnych?
Obligacja to pożyczka udzielona emitentowi, który zobowiązuje się oddać nominał i zapłacić odsetki. W obligacjach oszczędnościowych emitentem jest Skarb Państwa, a warunki opisuje list emisyjny Ministra Finansów: nominał 100 zł, stopa w pierwszym roku, marża i opłata za wcześniejszy wykup. Obligacje korporacyjne wystawia spółka, a ich warunki określa dokument emisji danej serii, więc oprocentowanie, termin i zabezpieczenia różnią się między emitentami. Na Catalyst większość serii ma kupon zmienny, liczony od stawki WIBOR, który wypłacany jest zwykle co kwartał. Przy środkowej marży i dzisiejszym WIBOR kupon za kwartał od 10 000 zł wynosi 203,25 zł przed podatkiem. Odsetki w obu przypadkach podlegają podatkowi 19%, chyba że obligacje są zapisane na koncie IKE lub IKZE.
| Cecha | Skarbowe COI1030 | Korporacyjne (seria WIBOR 3M + marża) |
|---|---|---|
| Kto odpowiada za spłatę | Skarb Państwa | emitent i ewentualne zabezpieczenia serii |
| Oprocentowanie | 4,75% w 1. roku, potem inflacja + 1,50% | WIBOR 3M + marża, środkowa marża 4,25% |
| Wypłata odsetek | co rok | zwykle co kwartał |
| Wypłata przed terminem | wykup przez emitenta, opłata 2,00 zł od obligacji | sprzedaż na Catalyst po cenie rynkowej i z prowizją biura maklerskiego |
| Podatek | 19% od odsetek | 19% od odsetek i od zysku ze sprzedaży |
| Gwarancja BFG | nie dotyczy | nie dotyczy |
Najważniejszy wiersz tabeli to pierwszy. Gdy emitent korporacyjny nie wykupi obligacji, posiadacz staje się wierzycielem spółki i odzyskuje tyle, ile da się uzyskać z jej majątku lub z zabezpieczenia, często po latach postępowania. Bankowy Fundusz Gwarancyjny chroni depozyty w bankach, a obligacje nie są depozytem, więc ta ochrona nie obejmuje ani skarbowych, ani korporacyjnych. Druga różnica to płynność: obligację skarbową odkupuje sam emitent za stałą opłatą, a obligację firmy trzeba sprzedać innemu inwestorowi na giełdzie, po cenie, która przy kłopotach emitenta spada. Zestawienie marż wszystkich serii na Catalyst pokazujemy na stronie oprocentowanie obligacji korporacyjnych, a listę emitentów w zestawieniu emitenci obligacji na Catalyst.
Ile wynosi przewaga obligacji firmy i ile ryzyka ją równoważy?
Do obliczeń przyjmujemy, że WIBOR 3M pozostaje na poziomie 3,88% przez cztery lata, a COI od drugiego roku ma inflację 4,1% plus marżę, czyli 5,60%. Seria korporacyjna płaci 16 kuponów kwartalnych, a obligacje COI cztery kupony roczne; w obu przypadkach odsetek nie inwestujemy ponownie. Marże bierzemy z 109 aktywnych serii 30 emitentów o oprocentowaniu WIBOR 3M plus marża: dolna ćwiartka to 3,50%, środek 4,25%, górna ćwiartka 4,80%. Ostatnia kolumna to nasze własne obliczenie: odsetek nominału, który mógłby przepaść przy niewypłacalności emitenta, zanim wynik obligacji firmy spadnie do wyniku COI. Prowizji maklerskiej i zmian ceny na Catalyst nie uwzględniamy, bo zależą od biura i momentu transakcji.
| Marża serii korporacyjnej | Oprocentowanie | Wynik po 4 latach | Różnica wobec COI | Strata kapitału, która zrównuje wyniki |
|---|---|---|---|---|
| niższa (1. kwartyl): 3,50% | 7,38% | 12 391 zł | 645 zł | 6,5% |
| środkowa (mediana): 4,25% | 8,13% | 12 634 zł | 889 zł | 8,9% |
| wyższa (3. kwartyl): 4,80% | 8,68% | 12 812 zł | 1 067 zł | 10,7% |
Nasza ocena: przy dzisiejszych parametrach różnica na korzyść obligacji firmy po czterech latach wynosi od 645 zł do 1 067 zł na każde 10 000 zł, a znika już przy utracie od 6,5% do 10,7% kapitału, czyli przy częściowej niewypłacalności tylko jednego emitenta. To dlatego pojedyncza seria korporacyjna nie jest odpowiednikiem obligacji skarbowej o wyższym kuponie, tylko inną transakcją z innym rodzajem ryzyka. Wyższa marża w tabeli nie oznacza lepszej obligacji: rynek żąda wyższej marży tam, gdzie ocenia ryzyko emitenta jako wyższe.
Co się zmienia, gdy inflacja albo WIBOR są inne?
Oprocentowanie COI od drugiego roku idzie za inflacją, a kupon serii korporacyjnej za WIBOR, który zależy od stóp NBP. Tabela poniżej pokazuje wynik COI w trzech scenariuszach inflacji obok serii ze środkową marżą przy niezmienionym WIBOR. Przy inflacji 6,0% różnica zmniejsza się wyraźnie, bo COI dostaje wtedy wyższą stopę, a kupon korporacyjny pozostaje bez zmian. W rzeczywistości przy wyższej inflacji rosną zwykle także stopy NBP i WIBOR, więc obie kolumny zmieniałyby się razem; tabela izoluje wyłącznie wpływ inflacji.
| Inflacja w latach 2–4 | COI po 4 latach | Korporacyjna (mediana marży) | Różnica |
|---|---|---|---|
| 2,0% | 11 235 zł | 12 634 zł | 1 399 zł |
| 4,1% (CPI, wrzesień 2026) | 11 746 zł | 12 634 zł | 889 zł |
| 6,0% | 12 207 zł | 12 634 zł | 427 zł |
Dla obu rodzajów obligacji ważny jest też termin wyjścia. Przy COI wcześniejszy wykup kosztuje 2,00 zł od obligacji, czyli przy 100 obligacjach najwyżej 200 zł, a przy zapisie na IKE lub IKZE opłaty nie ma. Obligację korporacyjną przed terminem można tylko sprzedać, a cena zależy od popytu i od tego, co dzieje się u emitenta. Własne kwoty i serie skarbowe policzysz w kalkulatorze obligacji. Pytanie do rozważenia przed zakupem obligacji firmy: jaką część oszczędności można powierzyć jednemu emitentowi, jeśli kilka procent kapitału wystarcza, by przewaga odsetek zniknęła?
Więcej o samych obligacjach skarbowych, od rodzajów serii po zakup i podatek, piszemy w przewodniku po obligacjach skarbowych.
Źródła
- List emisyjny nr 98/2026 Ministra Finansów i Gospodarki z 21.09.2026 (COI1030), ust. 15, 16, 19, 26 i załączniki 1–3.
- Obligacje 4-letnie COI1030, oferta na październik 2026, odczyt 22.10.2026.
- GPW Catalyst, notowania obligacji korporacyjnych: marże serii z kart instrumentów, stan naszej bazy z 17.10.2026.
- WIBOR 3M, GPW Benchmark (za Bankier.pl), fixing z 15.10.2026.
- GUS, wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych we wrześniu 2026 r., publikacja 14.10.2026.
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 2026 poz. 592, art. 30a ust. 1.
- Bankowy Fundusz Gwarancyjny, zakres gwarancji depozytów, odczyt 22.10.2026.
Obliczenia własne: skrypt porównań z wzorami z załączników listu emisyjnego COI1030 i kuponem kwartalnym serii korporacyjnej. Założenia: WIBOR 3M i inflacja stałe przez cztery lata, odsetki bez ponownego inwestowania, bez prowizji maklerskiej, podatek liczony od każdego kuponu z dokładnością do grosza.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.