Autor: Wojciech Pabjaniak · opublikowano · zaktualizowano
Na osobistym koncie inwestycyjnym (OKI) nie płacisz podatku od zysku, tylko podatek od średniej wartości konta ponad zwolnienie: 0,85% w 2027 r. (ustawa z 3.07.2026, Dz.U. 2026 poz. 1098). Ile to wychodzi w złotych, zależy od tego, co trzymasz i w jakich dniach. Poniżej dziewięć sytuacji z liczbami i datami, policzonych dzień po dniu.
- Mam 100 000 zł w obligacjach z Catalyst
- Mam też obligacje skarbowe: ile limitu zostaje?
- Lokaty w dwóch bankach: dwa limity?
- Obligacje 10-letnie (EDO): po co OKI?
- Dzień otwarcia konta zmienia średnią
- Cena obligacji spada
- Akcje: 100 tys., potem 10 tys., potem 1 mln zł
- Wypłacam: zamknąć konto czy zostawić?
- Zagraniczne akcje i ETF
1. Mam 100 000 zł w obligacjach z Catalyst. Ile zapłacę?
Konto i zakup 4.01.2027 (pierwsza sesja w roku), oprocentowanie 6% rocznie, kupony 1.04, 1.07 i 1.10 zostają na koncie, cena stała 100%.
Zasada: obligacje z Catalyst mają zwolnienie do 100 000 zł (art. 26 ust. 1 pkt 2). Podatek liczy się od średniej wartości konta, nie od odsetek.
2. Mam też obligacje skarbowe. Ile limitu zostaje na Catalyst?
Konto od 4.01.2027, wartości stałe do końca roku.
Zasada: skarbowe, lokaty i konta w złotych mają razem 25 000 zł zwolnienia. Wszystko razem ma najwyżej 100 000 zł. Najpierw zwolnienie dostaje ta pierwsza grupa, którą nazywamy pulą oszczędnościową (art. 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 2).
3. Lokaty po 50 000 zł w dwóch bankach. Dwa limity?
Zasada: możesz mieć kilka OKI (art. 3 ust. 3), ale zwolnienia liczy się razem dla wszystkich kont (art. 26 ust. 1). Lokaty to pula oszczędnościowa, czyli razem 25 000 zł zwolnienia.
4. Obligacje 10-letnie (EDO): po co OKI, skoro podatek płaci się dopiero na końcu?
Zakup 4.01.2027, 5% rocznie z kapitalizacją, wartość na koniec 2036 r. Od 2028 r. stawka 0,71% (stopa NBP 3,75%). To założenia, nie bieżące oprocentowanie EDO.
Zasada: na zwykłym rachunku płacisz 19% od całego zysku przy wykupie. Na OKI zysk jest wolny od podatku, a podatek od wartości dotyczy tylko kwoty ponad 25 000 zł.
Ile oszczędzasz na każde 100 zł wkładu (te same założenia, różne kwoty)
Dlaczego linia spada: limit 25 000 zł liczy się od wartości razem z odsetkami. Do ok. 15 300 zł wartość mieści się w zwolnieniu przez całe 10 lat i podatku nie ma. Powyżej co roku płacisz od nadwyżki, więc korzyść na każde 100 zł maleje, choć w złotówkach rośnie.
5. Dzień otwarcia konta zmienia średnią
200 000 zł w polskich akcjach od 1.07.2027 do końca roku, wpłata 1.07.2027. Różni się tylko dzień otwarcia konta.
Zasada: z brzmienia art. 23 ust. 2 wynika, że średnią dzieli się przez liczbę dni, w których miałeś OKI, także pustych, a nie przez 365. Zwykła wpłata nie powiększa średniej (art. 23 ust. 4). Zwolnienie 100 000 zł nie maleje za krótszy rok. Różnica dotyczy tylko roku otwarcia: od następnego roku oba konta płacą tyle samo.
6. Cena obligacji spada do 95%, a potem je sprzedaję
100 000 zł obligacji z Catalyst od 4.01.2027, cena spada do 95% do końca czerwca, kupony 6% co kwartał, sprzedaż 29.12.2027.
Zasada: niższa cena to niższa wartość konta, więc niższy podatek. Strata na OKI nie jest jednak stratą podatkową (art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. c). Na zwykłym rachunku 5 000 zł straty można odliczyć od innych zysków z papierów wartościowych według ustawy o PIT.
7. Akcje za 100 000 zł spadły do 10 000 zł, a potem wzrosły do 1 000 000 zł
Polskie akcje, konto otwarte 4.01.2027, spadek do końca 2027 r. Ten sam zysk 900 000 zł, różne daty. Od 2028 r. stawka 0,71% (założenie).
Zasada: liczy się, ile dni konto było warte ponad 100 000 zł. Wzrost tuż przed sprzedażą prawie nic nie kosztuje, a rok z milionem na koncie to ok. 6 400 zł podatku.
8. Sprzedaję i wypłacam w połowie roku. Zamknąć konto czy zostawić puste?
Zasada: dni z pustym kontem też się liczą do średniej (art. 23 ust. 2). Po zamknięciu umowy dzielnik jest mniejszy, więc średnia i podatek są wyższe.
9. Zagraniczne akcje i ETF
50 000 zł od 4.01.2027, 7% rocznie przez 10 lat, sprzedaż na koniec 2036 r. Od 2028 r. stawka 0,71% (założenie).
Zasada: zagraniczne akcje i ETF wolno trzymać na OKI, jeśli są w walucie państwa z UE, EOG albo OECD (art. 14). Nie mają jednak zwolnienia, więc podatek od wartości płacisz od pierwszej złotówki. Zwolnienie mają tylko fundusze z co najmniej 70% aktywów z listy ustawy (art. 26 ust. 1 pkt 2). Wartość przelicza się na złote kursem NBP z poprzedniego dnia roboczego (art. 24 ust. 6), więc wzrost kursu dolara podnosi podatek.
Jak i kiedy płacisz
Nasza ocena: według tekstu ustawy OKI najmocniej obniża podatek przy obligacjach mieszczących się w zwolnieniu i przy dużych zyskach z polskich akcji, a najsłabiej wypada przy zagranicznych ETF i w latach ze stratą.
Policz swój przypadek w kalkulatorze OKI →Wszystkie liczby w tabelach
Wyliczenia z ustawy z 3.07.2026 o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. 2026 poz. 1098), stan na 12.11.2026. Stawka 2027: 0,85% (art. 43). Od 2028 r. 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedniego (art. 25); przyjęliśmy stopę 3,75%. Zwolnienia od 2030 r. rosną z inflacją (art. 26 ust. 5); w przykładach ich nie zmienialiśmy. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.