Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI): co musisz wiedzieć, zanim otworzysz konto

Od 1 stycznia 2027 zmieniają się zasady dla każdego, kto inwestuje

Zysk z akcji, ETF-ów czy funduszy do 100 tysięcy złotych przestaje interesować fiskusa. Tak w skrócie działa Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI). To nie projekt, nie obietnica wyborcza i nie plan na kiedyś. 13 sierpnia 2026 roku prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę. Sejm przyjął ją 3 lipca (427 głosów za, 5 przeciw), Senat zaakceptował bez poprawek 22 lipca. Od tego dnia liczy się już tylko kalendarz: OKI wchodzi w życie 1 stycznia 2027.

W skrócie:

  • Od 1.01.2027 otwierasz konto, na którym zyski z akcji, ETF-ów i funduszy do 100 tys. zł są zwolnione z podatku Belki.
  • To zwolnienie ma cenę: powyżej limitu płacisz nowy podatek od samej wartości aktywów, nawet w roku, w którym portfel stracił.
  • Ustawa jest już podpisana. Nie czekasz na Senat ani na Prezydenta, tylko na termin.

Każdy, kto oszczędza w akcjach lub ETF-ach, powinien znać zasady już teraz, nie w grudniu 2026. Dla portfela do 100 tys. zł to pierwsza rzecz, którą warto rozpatrzeć przed otwarciem kolejnego konta maklerskiego.

Skąd się wzięło OKI? To częściowa realizacja obietnicy wyborczej rządu: zniesienie podatku od zysków kapitałowych dla oszczędności i inwestycji do 100 tys. zł. W pierwszej wersji tego pomysłu zwolnienie miało dotyczyć aktywów trzymanych dłużej niż rok. OKI poszło dalej. Zwolnienie działa od razu, bez względu na to, jak długo trzymasz dany instrument.

Czym właściwie jest OKI

Dobrowolny rachunek inwestycyjno-oszczędnościowy z preferencyjnym opodatkowaniem. Otwierasz go bezpłatnie, możesz mieć wiele kont w różnych instytucjach, a pieniądze są dostępne w każdej chwili.

OKI prowadzą banki krajowe, domy maklerskie, zakłady ubezpieczeń, towarzystwa funduszy inwestycyjnych i dobrowolne fundusze emerytalne. Wybór jest szeroki. Możesz zostać tam, gdzie masz już rachunek, albo przenieść się tam, gdzie opłaty są najniższe.

OKI to nie konto emerytalne. W przeciwieństwie do IKE i IKZE, które formalnie należą do III filaru systemu emerytalnego, OKI jest zwykłym kontem inwestycyjnym. Bez ograniczeń wiekowych, bez ograniczeń dochodowych. Może je otworzyć każda pełnoletnia osoba, niezależnie od tego, czy korzysta już z PPK, PPE, IKE czy IKZE. Konta się nie wykluczają.

Co możesz trzymać na OKI

Akcje notowane na giełdzie, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, lokaty bankowe, obligacje skarbowe oszczędnościowe, ETF-y. Same instrumenty, które każdy inwestor już zna. Jedno ograniczenie warto zapamiętać: wpłacasz tylko gotówką. Jeśli masz już akcje na zwykłym rachunku maklerskim, nie przeniesiesz ich prosto na OKI. Musisz je najpierw sprzedać, a potem odkupić na nowym koncie.

Transfer środków między OKI w różnych instytucjach jest możliwy, tak jak zwykły przelew bankowy.

Pełna płynność, bez kar

Tu OKI wygrywa z IKE i IKZE bez dyskusji. Pieniądze są dostępne w każdej chwili, bez kar i bez utraty ulgi. Otwierasz OKI, inwestujesz 50 tys. zł, a za pół roku potrzebujesz pieniędzy? Wypłacasz i nic się nie dzieje. Twoja ulga zostaje nienaruszona.

Jeden wspólny limit, wiele kont

Możesz mieć kilka OKI, w banku, w domu maklerskim, w TFI. Ale suma aktywów ze wszystkich tych kont liczy się do jednego, wspólnego limitu. Nie masz 100 tys. zł na każde konto z osobna, tylko 100 tys. zł łącznie ze wszystkich kont.

Dwa mechanizmy podatkowe, które łatwo pomylić

OKI to nie jeden mechanizm, ale dwa osobne. Większość nieporozumień w internecie zaczyna się od tego, że ktoś je miesza. Rozdzielmy je od razu.

Mechanizm A: zwolnienie z podatku Belki, do limitu

Na zwykłym rachunku maklerskim, gdy sprzedasz akcję z zyskiem, płacisz podatek Belki: 19% od całego zysku. Na OKI zyski ze sprzedaży i dywidendy są całkowicie zwolnione z tego podatku, ale tylko do pewnego limitu.

Techniczne dopowiedzenie: „podatek Belki” i „podatek giełdowy” to potocznie ta sama nazwa, ale formalnie dwa osobne mechanizmy pod wspólną stawką 19%. Pierwszy to ryczałt od dywidend i odsetek, pobierany automatycznie przy wypłacie. Drugi to podatek od dochodu ze sprzedaży instrumentów, rozliczany samodzielnie w PIT-38. OKI zwalnia z obu naraz, do wspólnego limitu.

Limit zwolnienia wynosi 100 000 zł, ale trzeba go rozumieć precyzyjnie:

  • Aktywa inwestycyjne (akcje, ETF, fundusze): zyski zwolnione do 100 000 zł.
  • Aktywa oszczędnościowe (lokaty bankowe, obligacje skarbowe): zyski zwolnione do 25 000 zł.
  • Te limity się nie sumują. Jeśli trzymasz oba typy aktywów, łączne zwolnienie i tak nie przekroczy 100 tys. zł. Limit 25 tys. zł jest podlimitem wewnątrz tych 100 tys., nie dodatkową kwotą.

Od 2030 roku limity będą waloryzowane wskaźnikiem inflacji. To rzadkość w polskim systemie podatkowym i realna, długoterminowa przewaga.

Mechanizm B: nowy podatek od wartości aktywów, na nadwyżkę

To drugi mechanizm i wiele osób go nie zauważa, dopóki nie przeczyta ustawy do końca.

Jeśli masz na OKI więcej niż 100 tys. zł, od kwoty powyżej tego limitu płacisz nowy podatek. Nie od zysku, tylko od samej wartości portfela. Stawka to 19% wartości stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedzającego. W 2027 roku wychodzi z tego 0,85% rocznie.

Podatek liczony jest od średniej wartości aktywów w ciągu roku. Zapłacisz go nawet, jeśli portfel w danym roku stracił na wartości, i nawet jeśli nic nie sprzedałeś.

Konkretny przykład: masz na koncie 200 000 zł, realistyczna kwota dla kogoś, kto inwestuje od kilku lat.

  • Pierwsze 100 000 zł: całkowicie zwolnione, żadnego podatku od wartości.
  • Pozostałe 100 000 zł: 100 000 × 0,85% = 850 zł podatku rocznie (rok 2027).
  • Płacisz go niezależnie od tego, czy portfel w tym roku zyskał, czy stracił.

Stare zasady kontra OKI: dwa scenariusze, nie jeden

Załóżmy portfel wart obecnie 200 000 zł, który w danym roku urósł o 5%, czyli zarobił 10 000 zł. To znaczy, że wartość 200 000 zł już uwzględnia ten zysk, nie liczymy go osobno na dwa razy.

Zasady Obliczenie Podatek roczny
Stare (zwykły rachunek, podatek Belki na zysk) 10 000 × 19% 1900 zł
Nowe (OKI, podatek od wartości aktywów powyżej 100 tys. zł) 100 000 × 0,85% 850 zł
Różnica 1050 zł mniej na OKI

W tym scenariuszu OKI wygrywa. Teraz odwróćmy go. Ten sam portfel, wart obecnie 200 000 zł, ale w danym roku stracił 5%, czyli 10 000 zł.

  • Stare zasady: strata to 0 zł podatku. Podatek Belki liczy się od zysku, a zysku tu nie ma.
  • OKI: nadal płacisz 850 zł podatku od wartości aktywów (100 000 zł powyżej limitu × 0,85%), mimo że w tym roku nie zarobiłeś złotówki. Wręcz traciłeś.

To jest realna wada OKI, nie techniczny drobiazg. W słabych latach na giełdzie podatek od aktywów staje się kosztem, który nie ma żadnego zysku do pokrycia. Jeśli masz portfel powyżej 100 tys. zł, weź to pod uwagę, zanim otworzysz konto, nie po pierwszym spadku. Mechanizm skaluje się identycznie przy większych kwotach, dokładny przykład dla portfela 500 tys. zł znajdziesz w scenariuszu Tomasza niżej.

Stawka nie jest stała, zależy od stóp procentowych NBP

0,85% w 2027 roku to nie liczba wyryta w ustawie na zawsze. To 19% aktualnej stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedzającego. Stawka rośnie i spada razem z polityką pieniężną. Historycznie wahała się mocno: stopa referencyjna NBP spadła do 0,10% w 2020 roku, co dałoby podatek rzędu 0,02% rocznie. W latach 2023–2025 utrzymywała się w okolicach 5,75%, co odpowiada podatkowi około 1,09% rocznie. W latach niskich stóp OKI ponad limitem jest niemal bezkosztowe. W latach wysokich stóp jest zauważalnie droższe. Nie da się tego przewidzieć na dekady naprzód. Trzeba obserwować rok po roku.

Kiedy horyzont czasowy zaczyna mieć znaczenie

Podatek od aktywów, płacony co roku bez względu na wynik, działa mechanicznie podobnie do opłaty za zarządzanie (TER) funduszu. To koszt pobierany cyklicznie od wartości portfela, nie jednorazowo od zysku. Ma to konsekwencję dla bardzo długich horyzontów, liczonych w dekadach: powtarzający się, coroczny koszt kumuluje się z czasem mocniej niż jednorazowy podatek Belki, zapłacony raz, na końcu, od całego zysku.

Dla typowych horyzontów, czyli kilku, kilkunastu lat, i typowych portfeli, jednorazowe zwolnienie z 19% podatku Belki zwykle z nawiązką rekompensuje coroczny podatek od nadwyżki ponad limit. Dlatego OKI wygrywa w większości scenariuszy opisanych niżej. Przy bardzo długich horyzontach, 30 czy 40 lat, i portfelu rosnącym regularnie każdego roku, mechanika się odwraca. Suma wielu małych, corocznych opłat od wartości może z czasem przewyższyć jednorazowy podatek od zysku. Dokładnie tak, jak wysoka opłata za zarządzanie funduszem potrafi w długim terminie zjeść więcej niż jednorazowa prowizja. Nie oznacza to, że OKI jest złym wyborem. Dla większości ludzi, którzy realizują zyski, dopłacają albo wypłacają część środków, ten efekt po prostu nie wystąpi. Zastrzeżenie dotyczy głównie scenariusza „kupuję i trzymam bez ruchu przez 30 i więcej lat”, nie typowego, aktywnego użytkownika konta.

Cztery scenariusze: kto zyskuje na OKI, a kto mniej

Kasia, 28 lat, portfel 15 000 zł

Kasia dopiero zaczyna inwestować. W ciągu roku zarabia średnio 10%, czyli 1500 zł. Na zwykłym koncie zapłaciłaby podatek Belki: 1500 × 19% = 285 zł. Na OKI: 0 zł. Cały jej portfel mieści się w limicie 100 tys. zł, a podatek od wartości aktywów jej nie dotyczy, bo nie ma nadwyżki ponad limit.

Dla młodych inwestorów z portfelami do 30-50 tys. zł, OKI to konto, które otwierasz bez zastanowienia.

Marek i Ania, małżeństwo, po 100 000 zł każde

Marek i Ania mogą mieć osobne OKI, każde z własnym limitem 100 tys. zł. Limit liczy się na osobę, nie na gospodarstwo domowe. Oboje zarabiają 8% rocznie.

Marek, portfel 100 000 zł: na starym rachunku zysk 8000 zł, podatek 1520 zł. Na OKI zysk 8000 zł, podatek 0 zł, bo mieści się w limicie. Zysk na OKI: 1520 zł rocznie. U Ani dokładnie to samo.

Razem oszczędzają 3040 zł rocznie, tylko na zwolnieniu z Belki. Na 20 lat to prawie 61 tys. zł zaoszczędzonych na podatkach.

Dla par, które mogą rozłożyć zarobki na dwoje OKI, limit 100 tys. zł na osobę daje realną, policzalną oszczędność.

Tomasz, doświadczony inwestor, portfel 500 000 zł

Tomasz ma portfel przekraczający limit, więc jego sytuacja zależy od tego, jaki rok akurat trwa.

Rok dobry, zwrot 8%, zysk 40 000 zł:

  • Stare zasady: podatek Belki od 40 000 zł = 7600 zł.
  • OKI: 100 000 zł zwolnione całkowicie. Na pozostałe 400 000 zł podatek od wartości aktywów: 400 000 × 0,85% = 3400 zł.
  • Oszczędność: 4200 zł.

Rok zły, spadek 2%, strata 10 000 zł:

  • Stare zasady: strata, więc 0 zł podatku.
  • OKI: nadal podatek od wartości aktywów, 400 000 × 0,85% = 3400 zł, mimo straty.
  • Różnica: zamiast zaoszczędzić, Tomasz płaci 3400 zł.

Dla dużych portfeli OKI zyskuje w latach wzrostu, ale kosztuje w latach spadków. Warto na to być przygotowanym z góry, nie dopiero po pierwszym słabym roku.

Ola, 35 lat, cel za 3 lata, 40 000 zł do zainwestowania

Ola zbiera na coś konkretnego za trzy lata: nowe auto, wakacje, cokolwiek. Otwiera OKI, inwestuje 40 000 zł, liczy na wzrost do około 50 000 zł przy zwrocie 8% rocznie. Zysk: 10 000 zł. Na zwykłym koncie zapłaciłaby 1900 zł podatku Belki. Na OKI: 0 zł.

Ola ma też 3000 zł w obligacjach skarbowych, bezpieczną poduszkę na wszelki wypadek. Te też mogą leżeć na OKI i również są zwolnione z podatku, bo podlimit 25 tys. zł na oszczędności wciąż ma zapas.

Dla inwestorów z horyzontem 2-5 lat i portfelem poniżej limitu, OKI jest po prostu lepszą opcją niż zwykły rachunek. Bez żadnego „ale”.

OKI, IKE, IKZE, rachunek maklerski: co wybrać w jakiej kolejności

OKI nie zastępuje pozostałych kont. To osobne narzędzia do osobnych celów, które dobrze się uzupełniają.

1. Najpierw IKZE, jeśli chcesz ulgi w PIT już teraz. Wpłacasz, zmniejszasz bieżący podatek, a przy wypłacie po 65. roku życia płacisz 10% zamiast 19%. W 2026 roku limit IKZE to 11 304 zł, dla osób samozatrudnionych 16 956 zł. Ulga w PIT wynosi od 1200 do 5000 zł, zależnie od progu podatkowego.

2. Potem OKI, po wyczerpaniu limitu IKZE. Do 100 000 zł portfela, zwolnienie z Belki, pełna płynność, bez blokady czasowej.

3. IKE dla nadwyżki, jeśli masz pieniądze ponad limit OKI i chcesz je odłożyć na emeryturę. Limit IKE w 2026 roku to 28 600 zł. Zysk przy wypłacie po 60. roku życia jest całkowicie zwolniony z podatku.

4. Zwykły rachunek maklerski na resztę, jeśli portfel rośnie ponad wszystkie limity.

To nie konkurencja, to dodawanie się. Każde konto działa na rzecz innej strategii oszczędzania.

Zalety i wady, bez owijania w bawełnę

Zalety

  • Zwolnienie z podatku Belki do 100 000 zł. Dla większości młodych inwestorów to całe ich aktywa. Wszystkie zyski przez lata są wolne od podatku. To realna, znacząca ulga, nie kosmetyka.
  • Limit waloryzowany od 2030 roku. To rzadkość w polskim systemie podatkowym. 100 tys. zł będzie rosło z inflacją: w 2030 roku to prawdopodobnie 110-115 tys. zł, w 2040 roku znacznie więcej.
  • Pełna płynność. Wypłacasz w każdej chwili, bez kar i bez utraty ulgi. Duża różnica względem IKE i IKZE.
  • Wiele kont, w różnych instytucjach. Nie jesteś przywiązany do jednego banku czy domu maklerskiego.

Wady

  • Nowy podatek od wartości aktywów, nawet przy stracie. Dla portfeli powyżej 100 tys. zł w słabych latach giełdowych to czysty koszt, bez żadnego zysku, który by go pokrył. Jeśli masz 500 tys. zł, licz się z 3400 zł podatku rocznie, niezależnie od wyniku.
  • Wymóg polskich/PLN aktywów, do weryfikacji. Niektóre źródła wtórne wspominają o minimum 70% aktywów polskich dla funduszy na OKI. Nie potwierdziliśmy tego w oficjalnych źródłach rządowych. Jeśli się potwierdzi, ograniczy to użyteczność OKI dla kogoś, kto chciałby trzymać na nim globalny ETF na S&P 500.
  • Brak realnych ofert instytucji finansowych, na razie. Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2027, ale konkretne opłaty i promocje banków i domów maklerskich jeszcze nie są znane. Będziemy je publikować, gdy się pojawią.

Co dalej

Ustawa jest podpisana, więc formalności mamy za sobą. Zostają dwie rzeczy do obserwowania.

Pierwsza to konkretne oferty banków i domów maklerskich. Pojawią się bliżej stycznia 2027, prawdopodobnie od jesieni 2026. Druga to potwierdzenie (lub odrzucenie) wymogu polskich aktywów dla funduszy, o którym piszemy w sekcji wad wyżej.

Rządowe szacunki mówią o 25 miliardach złotych, które OKI skieruje na warszawską giełdę do 2030 roku, i 74 miliardach do 2040 roku. Niezależnie od tego, czy te liczby się sprawdzą, mechanizm sam już jest faktem prawnym, nie prognozą.

Śledzimy temat i wracamy z konkretami, gdy pojawią się pierwsze realne oferty kont.

Najczęściej zadawane pytania o OKI

Czy OKI zastępuje IKE i IKZE?

Nie. To osobne narzędzia, które się uzupełniają, nie konkurują. IKE i IKZE są kontami emerytalnymi z ulgą w PIT i blokadą czasową, OKI jest zwykłym kontem inwestycyjnym z pełną płynnością. Sensowna kolejność optymalizacji: najpierw limit IKZE, potem OKI, na końcu IKE dla nadwyżki.

Czy muszę zapłacić podatek na OKI, jeśli portfel stracił na wartości?

Tak, jeśli Twój portfel przekracza limit 100 tys. zł. Nowy podatek liczony jest od średniej wartości aktywów w ciągu roku, nie od zysku, więc płacisz go nawet w roku, w którym portfel stracił. Dla portfeli poniżej limitu ten podatek nie ma zastosowania w ogóle.

Ile kont OKI mogę mieć jednocześnie?

Możesz mieć kilka OKI w różnych bankach, domach maklerskich czy TFI. Nie ma limitu liczby kont. Limit zwolnienia z podatku, 100 tys. zł, liczy się jednak łącznie ze wszystkich Twoich kont, nie z każdego z osobna.

Czy mogę przenieść akcje z obecnego rachunku maklerskiego na OKI?

Nie bezpośrednio. Na OKI wpłacasz tylko gotówkę, więc musisz najpierw sprzedać posiadane akcje na starym rachunku, a potem odkupić je na nowym koncie. To realny koszt do uwzględnienia (spread, prowizja), nie tylko formalność.

Kiedy będzie można otworzyć pierwsze konto OKI?

Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2027, więc dopiero od tego dnia banki i domy maklerskie zaczną realnie otwierać konta. Konkretne oferty i opłaty poszczególnych instytucji prawdopodobnie pojawią się wcześniej, jesienią 2026.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady podatkowej.

Źródła

Subscribe
Subscribe
Polityka prywatności·Archiwum newsów rynkowych
Czy wiesz, że? (dotknij, aby przeczytać)

W Warszawie pierwsze obligacje pojawiły się już w październiku 1826 roku - listy zastawne Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, notowane na warszawskiej Giełdzie Kupieckiej, otwartej 9 lat wcześniej.

Źródło: Maklerska.pl