Korzyści podatkowe IKE i IKZE, opisane we wcześniejszych częściach tej serii, są realne – ale warunkowe. Warunkiem jest cierpliwość: dotrwanie do wymaganego wieku. Jeśli zmienisz zdanie po drodze i wypłacisz środki wcześniej, tracisz większość albo całość tych korzyści. Warto znać te konsekwencje, zanim, a nie po tym, jak podejmiesz decyzję.
W skrócie:
- Wcześniejsza wypłata nazywa się „zwrotem”, nie „wypłatą” – to ważne rozróżnienie
- IKZE: zwrot to zawsze całość środków, opodatkowana na zasadach ogólnych, nie zryczałtowanych 10%
- IKE: zwrot oznacza 19% podatku Belki, ale tylko od faktycznego zysku
Wypłata czy zwrot – rozróżnienie, które ma znaczenie
W przepisach o IKE i IKZE liczy się precyzyjne rozróżnienie dwóch pojęć. Wypłata to sytuacja, gdy odbierasz środki po osiągnięciu wymaganego wieku – na warunkach korzystnych, opisanych w poprzednich artykułach tej serii. Zwrot to odebranie środków wcześniej, przed spełnieniem tych warunków – i to on niesie konsekwencje opisane niżej.
Zwrot z IKZE – utrata korzyści odliczeń
Jeśli zdecydujesz się na zwrot z IKZE przed 65. rokiem życia, dzieje się kilka rzeczy naraz. Po pierwsze, zwrot to zawsze całość zgromadzonych środków – nie możesz wypłacić tylko części, to wszystko albo nic. Po drugie, zamiast preferencyjnego, zryczałtowanego podatku 10% (dostępnego tylko przy wypłacie po 65. roku życia), cała kwota jest opodatkowana na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej (12% lub 32%, zależnie od Twojego dochodu w danym roku). W praktyce oznacza to, że wcześniejsze korzyści z odliczeń podatkowych, które zbierałeś przez lata wpłacania, tracą swoją wartość – płacisz podatek tak, jakby tych odliczeń nigdy nie było. Po zwrocie możesz jednak założyć nowe IKZE i zacząć od nowa.
Zwrot z IKE – podatek tylko od zysku
Zwrot z IKE przed 60. rokiem życia (albo 55 lat, jeśli masz uprawnienia do wcześniejszej emerytury) oznacza zapłatę 19% podatku Belki – ale, w odróżnieniu od IKZE, tylko od faktycznego zysku, czyli różnicy między tym, co wpłaciłeś, a aktualną wartością portfela. Jeśli Twoje inwestycje akurat nie zarobiły, podatek może być niewielki albo żaden. Tracisz jednak bezpowrotnie prawo do przyszłego, pełnego zwolnienia podatkowego dla tych konkretnych środków.
Co z tym zrobić w praktyce
Najprostsza rada: traktuj środki wpłacone na IKE i IKZE jako realnie zablokowane do wymaganego wieku, nie jako dodatkową, elastyczną poduszkę bezpieczeństwa. Jeśli podejrzewasz, że możesz potrzebować tych pieniędzy wcześniej z innego powodu niż emerytura, trzymaj je raczej na zwykłym rachunku maklerskim albo koncie oszczędnościowym – korzyść podatkowa IKE/IKZE ma sens tylko wtedy, gdy faktycznie dotrwasz do końca.
Co dalej?
Znasz już wszystkie zasady. Ostatni krok w tej serii to konkretna instrukcja – jak założyć IKE lub IKZE krok po kroku.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady podatkowej.
Źródła
- Direct Money – IKZE – wcześniejsza wypłata. Czy to się opłaca?
- Inwestomat – Jak wypłacić pieniądze z IKE?