To pierwsze pytanie, które warto sobie zadać przed założeniem konta emerytalnego: czy wolisz mniejszy podatek już teraz, czy brak podatku przy wypłacie za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat? IKE i IKZE odpowiadają na to pytanie inaczej – i dobra wiadomość jest taka, że nie musisz wybierać tylko jednego.
W skrócie:
- IKE: brak podatku Belki przy wypłacie po wymaganym wieku, brak ulgi w bieżącym PIT
- IKZE: ulga w PIT co roku, ale przy wypłacie płacisz zryczałtowany podatek 10%
- Eksperci zwykle rekomendują: najpierw limit IKZE, potem nadwyżkę na IKE
IKE – korzyść na końcu
Wpłacając na IKE, nie dostajesz żadnej ulgi w bieżącym zeznaniu podatkowym. Korzyść pojawia się dopiero przy wypłacie. Jeśli poczekasz do wymaganego wieku (60 lat, albo 55 lat z uprawnieniami do wcześniejszej emerytury), cały zysk wypracowany przez lata jest całkowicie zwolniony z podatku Belki – 19%, które normalnie zapłaciłbyś na zwykłym rachunku maklerskim. Przy dużym portfelu zgromadzonym przez dekady, to realnie duża kwota zaoszczędzonego podatku.
IKZE – korzyść na początku
Wpłacając na IKZE, każdą wpłatę możesz odliczyć od dochodu w rocznym zeznaniu PIT. Efekt jest natychmiastowy – niższy podatek już za bieżący rok, niezależnie od tego, jak zachowają się Twoje inwestycje. W zamian, przy wypłacie po 65. roku życia, płacisz zryczałtowany podatek w wysokości 10% od całej wypłacanej kwoty – mniej niż standardowe 19% Belki, ale nie zero.
Dlaczego kolejność ma znaczenie
Skoro oba konta mają osobne, niezależne limity roczne, nie musisz wybierać tylko jednego. Powtarzająca się rekomendacja wśród niezależnych doradców finansowych brzmi: wykorzystaj najpierw limit IKZE, bo daje wymierną, natychmiastową korzyść w postaci zwrotu podatku. Dopiero nadwyżkę ponad ten limit, jeśli chcesz odkładać więcej, kieruj na IKE. To nie jest zasada prawna – to praktyczna kolejność maksymalizująca łączną korzyść podatkową.
Ile to znaczy w złotówkach, pokazują trzy przykłady. Kasia ma 24 lata i dopiero zaczyna: odkłada na IKE 3000 zł rocznie (250 zł miesięcznie) przez 10 lat, średnio 6% rocznie. Po dekadzie portfel jest wart ok. 39 542 zł, z czego 9 542 zł to zysk. Na zwykłym rachunku maklerskim od tego zysku zapłaciłaby 19% Belki, czyli 1813 zł. Na IKE zero. To niewielka kwota po 10 latach, ale mechanizm działa od pierwszej złotówki, nie dopiero przy dużym portfelu.
Piotr jest konsekwentny i wpłaca maksymalny limit przez 20 lat: co roku pełne 28 600 zł na IKE, średnio 6% rocznie. Po 20 latach portfel jest wart ok. 1 051 868 zł, z czego wpłacił 572 000 zł, a 479 868 zł to zysk wypracowany przez rynek. 19% Belki od tego zysku to 91 175 zł, dokładnie tyle podatku Piotr nie zapłaci dzięki temu, że trzymał środki na IKE, a nie na zwykłym rachunku maklerskim.
Po stronie IKZE korzyść liczy się inaczej, nie od zysku, tylko od samej wpłaty, co roku. Ewa jest w drugim progu podatkowym (32%) i wpłaca maksymalny limit IKZE przez 10 lat (11 304 zł rocznie). Każdego roku odzyskuje w PIT 3617,28 zł, czyli łącznie 36 172,80 zł zwróconego podatku w ciągu dekady, zanim jeszcze policzymy zysk z samych inwestycji.
1813 zł
zaoszczędzony podatek Belki
wpłacone 30 000 zł, portfel 39 542 zł
91 175 zł
zaoszczędzony podatek Belki
wpłacone 572 000 zł, portfel 1 051 868 zł
36 172,80 zł
zwrot podatku w PIT, co roku
wpłacone łącznie 113 040 zł
Które konto pasuje do Ciebie bardziej
- Zależy Ci na obniżeniu podatku już teraz: IKZE – natychmiastowy, wymierny efekt w PIT
- Wolisz maksymalne zwolnienie z podatku przy dużym portfelu za lata: IKE – zero podatku od zysku przy wypłacie
- Masz środki na oba limity: najpierw IKZE, potem IKE – nie musisz wybierać jednego kosztem drugiego
Co dalej?
Zanim zdecydujesz, ile dokładnie możesz wpłacić – sprawdź aktualne limity i policz swoją realną ulgę podatkową.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady podatkowej.
Źródła
- Provident – Czym jest IKE i IKZE?
- VIG/C-QUADRAT TFI – IKE czy IKZE w 2026 – co wybrać?